Nee, de gewone verplaatsing van huis naar het werk is in principe geen arbeidstijd. Maar uw sectorcao kan anders bepalen, en voor werknemers zonder vaste werkplek kan die rit wel arbeidstijd zijn. Daarnaast hebben veel verplaatsingen een eigen vergoeding, zoals de mobiliteitsvergoeding in de bouw of de kilometervergoeding voor de eigen wagen.
Voor werkgevers met mensen op de baan is dat geen theoretische vraag. Een technieker die vanuit huis naar zijn eerste klant rijdt, een bouwvakker die collega's oppikt, een poetshulp die tussen klanten fietst: elke rit kan gevolgen hebben voor arbeidstijd, loon of een onkostenvergoeding. Wie die gegevens pas aan het einde van de maand reconstrueert, betaalt te veel, te weinig of te laat.
In dit artikel leest u wanneer verplaatsingstijd arbeidstijd is, wat het Tyco-arrest van het Europees Hof wel en niet zegt, hoe de mobiliteitsvergoeding in de bouw (PC 124) werkt, welke kilometer- en fietsvergoeding gelden in 2026 en 2027, wat het mobiliteitsbudget vanaf 2027 betekent en welke gegevens uw payroll per dag nodig heeft.
Is de verplaatsing van huis naar het werk arbeidstijd?
Arbeidsduur is de tijd waarin de werknemer ter beschikking staat van de werkgever. De gewone woon-werkverplaatsing valt daar in principe niet onder: de werknemer kiest zelf waar hij woont en hoe hij naar zijn vaste werkplek komt.
Twee nuances zijn belangrijk. Ten eerste kan een sectorcao (de collectieve arbeidsovereenkomst van uw paritair comité) bepalen dat bepaalde verplaatsingen als arbeidstijd tellen of apart vergoed worden. Ten tweede ligt het anders voor werknemers die geen vaste werkplek hebben, zoals technici die van klant naar klant rijden. Daarover gaat het Tyco-arrest.
Een veelgestelde twijfelvraag is de rit van de stelplaats (het depot of atelier waar de ploeg samenkomt) naar de werf. Daarover vonden we geen eenduidige algemene regel in officiële of juridische bronnen. Check uw sectorcao voordat u die rit als arbeidstijd of als woon-werkverkeer behandelt, en leg uw keuze schriftelijk vast.
Wat betekent het Tyco-arrest voor technici zonder vaste werkplek?
Op 10 september 2015 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak Tyco (C-266/14) over technici die geen vaste of gebruikelijke werkplek hadden. Voor hen is de verplaatsing tussen de woning en de eerste klant, en tussen de laatste klant en de woning, arbeidstijd in de zin van de Europese arbeidstijdrichtlijn 2003/88.
Volgens het advocatenkantoor Claeys & Engels sluit het arrest aan bij de lijn van sommige Belgische rechtbanken: de verplaatsing van de woning naar een klant kan in bepaalde gevallen arbeidstijd zijn.
Let op: Tyco gaat over arbeidstijd, dus over de maximale arbeidsduur en de rusttijden. Het arrest gaat niet over het loon voor die rijtijd. Hoe u die tijd verloont, hangt af van uw sectorcao, de arbeidsovereenkomst en de afspraken in uw onderneming. Vraag uw sociaal secretariaat om advies voor uw situatie.
In de praktijk betekent dit: noteer voor mobiele werknemers de begintijd van de eerste rit en de eindtijd van de laatste rit van de dag. Zo kunt u rusttijden en maximale arbeidsduur controleren, ook als het loon voor die ritten apart geregeld is.
Hoe werkt de mobiliteitsvergoeding in de bouw (PC 124)?
In de bouw vergoedt de mobiliteitsvergoeding de tijd onderweg tussen de woning en de werkplaats, dus het atelier, de werf of de zetel. Volgens de brochures van de vakbonden voor PC 124 gelden deze regels:
- De werknemer heeft recht vanaf 10 km per dag, als bestuurder of als passagier.
- Een bestuurder die collega's vervoert, heeft recht vanaf de eerste kilometer.
- Daarnaast bestaan aparte vervoerskosten, ook vanaf de eerste kilometer. Dat is een andere vergoeding dan de mobiliteitsvergoeding.
- De basis is het werkelijk gereden aantal kilometers per dag. Bij betwisting dient Google Maps als referentie.
- Wie met de fiets komt, krijgt een fietsvergoeding in plaats van de mobiliteitsvergoeding: volgens de ACCG-brochure 0,32 euro per km vanaf 1 oktober 2026.
| Situatie in PC 124 | Bedrag per km (barema B, vanaf 1/2/2024) | Wat u moet registreren |
|---|---|---|
| Passagier of eigen vervoer | 0,0619 euro | Km per dag en de vermelding passagier of eigen vervoer |
| Alleenrijdende bestuurder | 0,10 euro | Km per dag en dat de bestuurder alleen reed |
| Bestuurder met passagiers | 0,1579 euro voor het hele traject | Km per dag en welke collega's meereden |
Een voorbeeld: een bestuurder die 30 km rijdt en twee collega's meeneemt, komt volgens de tabel op 30 x 0,1579 = 4,74 euro voor die dag. Let op: deze bedragen komen uit een tabel van 2024. Of ze in 2026 nog ongewijzigd gelden, gaat u het best na bij Constructiv of in de geldende sectorcao.
Welke kilometervergoeding geldt voor de eigen wagen in 2026 en 2027?
Gebruikt een werknemer zijn eigen wagen voor dienstverplaatsingen, dan kunt u een forfaitaire kilometervergoeding betalen. Er zijn twee systemen: een bedrag dat een jaar lang vastligt, of een bedrag dat elk kwartaal wijzigt.
| Systeem | Periode | Bedrag per km |
|---|---|---|
| Jaarlijks systeem | 1/7/2026 tot 30/6/2027 | 0,4761 euro |
| Jaarlijks systeem, vorige periode | tot 30/6/2026 | 0,4449 euro |
| Kwartaalsysteem, derde kwartaal 2026 | 1/7 tot 30/9/2026 | 0,4440 euro |
| Kwartaalsysteem, vierde kwartaal 2026 | 1/10 tot 31/12/2026 | 0,4452 euro |
Het jaarbedrag komt volgens de omzendbrief 767 van 8 juni 2026, het bedrag voor het vierde kwartaal volgens omzendbrief 771 (Belgisch Staatsblad van 29 september 2026). Kiest u voor het jaarsysteem, dan kunt u pas op 1 juli 2027 overstappen naar het kwartaalsysteem. Maak die keuze dus bewust en leg ze vast.
Voor de RSZ geldt het kilometerforfait alleen als de wagen geen eigendom is van de werkgever en ook niet door hem gefinancierd wordt. Het forfait is all-in: het dekt alle kosten van de wagen, dus u betaalt daarnaast geen aparte vergoeding voor brandstof of onderhoud.
Wat verandert er voor fietsvergoeding en mobiliteitsbudget?
Fietsvergoeding in 2026
Volgens de RSZ-instructies is sinds 1 januari 2026 een fietsvergoeding tot 0,37 euro per km vrijgesteld, met een maximum van 3.700 euro per jaar voor woon-werkverplaatsingen. Voor dienstverplaatsingen moet de fiets van de werknemer zelf zijn. Los van die vrijstelling kunnen de interprofessionele cao of uw sectorcao een minimale fietsvergoeding verplicht maken; check het bedrag voor uw paritair comité.
Mobiliteitsbudget vanaf 2027
De verplichting om een mobiliteitsbudget aan te bieden is uitgesteld. Ze geldt vanaf 1 januari 2027 voor werkgevers met minstens 50 werknemers en vanaf 1 januari 2028 voor kleinere werkgevers. In 2026 ligt het budget tussen 3.233 en 17.244 euro per jaar. Voor de payroll is dat een extra vergoedingsstroom die u per werknemer moet opvolgen. Bespreek tijdig met uw sociaal secretariaat welke werknemers in aanmerking komen.
Welke gegevens heeft de payroll per dag nodig?
Geen enkele regel somt letterlijk op wat u moet bijhouden, maar uit de regels hierboven volgt welke gegevens de loonverwerking per dag nodig heeft. Ontbreekt er één, dan moet iemand achteraf bellen, rekenen of schatten.
| Gegeven | Waarom de payroll het nodig heeft | Wie registreert |
|---|---|---|
| Gereden kilometers per dag | Basis voor mobiliteitsvergoeding, vervoerskosten en kilometervergoeding | De werknemer, nagekeken door ploegbaas of planner |
| Bestuurder of passagier | Bepaalt het bedrag per km in PC 124 | De werknemer, bij het inchecken op de werf |
| Alleen gereden of met passagiers, en wie meereed | Een bestuurder met collega's krijgt een hoger bedrag vanaf de eerste km | De bestuurder zelf |
| Vervoermiddel: wagen, fiets of openbaar vervoer | In de bouw vervangt de fietsvergoeding de mobiliteitsvergoeding | De werknemer, bij elke wijziging |
| Opstapplaats of stelplaats | Bepaalt het traject; de behandeling volgt uw sectorcao | De planner of de ploegbaas |
| Eigendom en financiering van de wagen | Het km-forfait geldt niet voor een wagen van of gefinancierd door de werkgever | HR, in het personeelsdossier |
| Begin- en eindtijd van de eerste en laatste rit | Nodig om de arbeidstijd van mobiele werknemers te controleren (Tyco) | De werknemer, via check-in en check-out |
In vijf stappen naar een correcte mobiliteitsregistratie
- Lees de bepalingen over verplaatsing en mobiliteit in de cao van uw paritair comité, ook over de rit van stelplaats naar werf.
- Leg per werknemer vast welk vervoermiddel hij gebruikt en of de wagen van de werkgever is of door hem gefinancierd wordt.
- Kies voor de kilometervergoeding het jaarsysteem of het kwartaalsysteem en noteer die keuze.
- Laat werknemers per dag kilometers, rol (bestuurder of passagier) en werf of klant registreren, op de dag zelf.
- Laat de verantwoordelijke afwijkingen wekelijks goedkeuren, zodat de payroll met gevalideerde cijfers start.
Wachten tot het einde van de maand kost geld: lees waarom payroll duurder wordt wanneer afwijkingen te laat bevestigd worden en wat u daaraan doet.
Verandert de algemene tijdsregistratie van 2027 iets aan verplaatsingstijd?
De algemene registratie van de arbeidstijd is gepland vanaf 1 januari 2027, met een overgang tot 1 april 2027. Er ligt alleen een voorontwerp; een wet is nog niet aangenomen. Geen enkele bron die wij raadpleegden, zegt hoe verplaatsingstijd daarin behandeld zal worden. Dat is dus nog onbekend.
Wie nu al begin- en eindtijden en verplaatsingen per dag registreert, staat in elk geval sterker. De stand van zaken leest u in ons artikel over de verplichte tijdsregistratie in 2027, met een checklist voor uw systeem. Voor bouwwerken vanaf 500.000 euro exclusief btw geldt vanaf 1 april 2027 bovendien Checkinatwork (CIaO), zie onze pagina over de CIaO-verplichting voor de details.
Hoe MyVIRO helpt
MyVIRO is een employee self-service app (ESS-app) voor iOS en Android. Uw medewerkers registreren per dag hun uren per werf of opdracht en hun mobiliteit en kilometers, rechtstreeks op hun smartphone. Bij het in- en uitchecken wordt de locatie enkel op dat moment vastgelegd, nooit buiten de werkuren.
In de back office ziet u voor de loonvoorbereiding meteen welke check-ins ontbreken, welke locaties afwijken en welke goedkeuringen nog openstaan. Gevalideerde gegevens gaan naar uw HR-, ERP- of payrollsysteem, of naar VIRO voor pre-payroll. MyVIRO berekent zelf geen lonen: dat blijft de taak van uw sociaal secretariaat of payrollpakket.
- Bekijk hoe MyVIRO werkt, van check-in tot volledige ESS
- Ontdek VIRO voor pre-payroll om gevalideerde gegevens klaar te zetten
- Lees hoe planning voor bouw en constructie aansluit op de registratie per werf
Vraag een demo aan en zie hoe uw ploegen kilometers en verplaatsingen per dag registreren.
Lees ook
- Maandchecklist payrollvoorbereiding: wat levert u aan uw sociaal secretariaat?
- Eigen gsm en gps voor tijdsregistratie: wat laat de GDPR toe?
- Tijdsregistratie verplicht vanaf 2027? Wat vaststaat, wat nog niet en wat u nu al kunt doen
Veelgestelde vragen over verplaatsingstijd en mobiliteit
In principe niet. De gewone verplaatsing van huis naar een vaste werkplek is geen arbeidstijd, tenzij uw sectorcao iets anders bepaalt.
Voor werknemers zonder vaste of gebruikelijke werkplek wel, volgens het Tyco-arrest van 10 september 2015. Dat arrest gaat over arbeidstijd en rusttijden, niet over het loon voor die tijd.
Daarover bestaat geen eenduidige algemene regel. Controleer de cao van uw paritair comité en vraag advies aan uw sociaal secretariaat.
In PC 124 vanaf 10 km per dag, als bestuurder of als passagier. Een bestuurder die collega's vervoert, heeft recht vanaf de eerste kilometer.
In het jaarsysteem 0,4761 euro per km van 1 juli 2026 tot 30 juni 2027. In het kwartaalsysteem 0,4452 euro per km van 1 oktober tot 31 december 2026.
Vanaf 1 januari 2027 als u minstens 50 werknemers hebt, en vanaf 1 januari 2028 als u een kleinere werkgever bent.
Dat is nog niet bekend. Er is alleen een voorontwerp, en geen enkele bron zegt hoe verplaatsingstijd behandeld zal worden.
Bronnen
- CMS, Mobile worker's commuting constitutes working time, the European Court rules (Tyco, C-266/14, Engelstalig): cms.law
- Claeys & Engels, commentaar bij het Tyco-arrest (9 oktober 2015, Engelstalig): claeysengels.be
- ACCG, zakbrochure Bouw je loon en arbeidsvoorwaarden, arbeiders 2025-2026: accg.be
- ACLVB, PC 124 vervoerskosten en mobiliteitsvergoeding (2024): aclvb.be
- RSZ, DmfA-instructies over de terugbetaling van kosten (2026/3): socialsecurity.be
- OECCBB, Verplicht mobiliteitsbudget: een uitstel tot 2027: oeccbb.be
Auteur: Jean-Philippe Delberghe bij MyVIRO. Gepubliceerd op 23 oktober 2026. Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026.
Dit artikel is een informatieve toelichting en geen juridisch advies. Raadpleeg uw sociaal secretariaat voor uw specifieke situatie.